Хакасму

Босьтöм Рувикиись

Хака́сму (хак. Хакас Чирі, роч. Хака́сия) — хакас отирлӧн горт му, асъюралан республика, Роч Федерация видзантор, пырӧ Сибир федерал кытшӧ.

Канкарыс — Агбан.

Ним

Хакасму шусьö сідз хакас отир сьöрті, кöда татöн важысянь олöм и кöда понда татöн вöлі лöсьöтöм автономия.

Статус

Хакас Республика — Роч Федерация видзантор.

География

Хакас Республика куйлö Лунвыв Сибирын, Енисей да Об юэз бассейн шульгаланьын, Саян-Алтай керöсаинын да Хакас-Минусинск котловинаын.

Мувывторыс 61 569 км.кв.

Ордча муэз: Кемеров лапӧв, Краснояр ладор, Тыва Республика да Алтай Республика.

Бура лöсьöтöм Лунвыв-Сибир магистраль йитö Хакасмусö Минусинска веськыт вадöркöт, Иркут лапöвкöт, Кузбасскöт. Енисей кузя республикасянь позьö петны «Ыджыт Краснояр» дынö да Енисей Ойвылö.

Медкузь юэз — Енисей, Агбан, Томва, Чочком Июс, Сьöд Июс, Чулым.

Енисей вылас лöсьöтöмöсь Саяна-Шушенскöй ГЭС да Майнскöй ГЭС.

Янсалöм

Хакасмулöн аймаггез

Виль роч туйдöттэз сьöрті 2003 годö Хакас республикаын лöсьöтісö 100 муниципал юкöт. Ны коласын:

    • 5 каркытш,
    • 8 муниципал аймаг,
    • 9 карму,
    • 78 посадму.

Каркытшшез

  1. Абаза
  2. Агбан
  3. Саяногорск
  4. Сорск
  5. Черногорск

Муниципал аймаггез

  1. Алтай аймаг
  2. Асхыс аймаг
  3. Пии аймаг
  4. Боград аймаг
  5. Орджоникидзе аймаг
  6. Таштып аймаг
  7. Агбан пиптири аймаг
  8. Шира аймаг

Отир

Хакас Республикаын чужанвуж сьöрті тэчам 19392002 воэзся гижöтöм коста:

Отир 1939 во[1] 1959 во[2] 1970 во[3] 1979 во[4] 2002 во[5]
Роччез 75,3 % 76,5 % 78,4 % 79,4 % 80,3 %
Хакассэз 16,8 % 11,8 % 12,3 % 11,5 % 12,0 %
Немеччез 2,6 % 2,4 % 2,2 % 1,7 %
Украинса 2,9 % 3,6 % 2,1 % 2,1 % 1,5 %
Татара 1,1 %
Эрзя да мокша 1,3 %

История

Веськöтлан

Кöзяйство да быт

Культура

Лыддьöтан

Ыстöттэз

Ыстісяннэз


Шаблон:Сибир федерал кытш