Тыва
Тыва (рочӧн Тува) – тыва отирлӧн горт му, асъюралан республика, Роч Федерация видзантор, пырӧ Сибир федерал кытшӧ.
Канкарыс – Кызыл.
Ним
Тыва шусьö сідз тыва отир сьöрті, кöда татöн важысянь олöм и кöда татöн лöсьöтöма аслыс канму.
Статус
Тыва Республика — Роч Федерация видзантор.
География
Тыва Республика куйлö Азия шöрын, Асыввыв Сибир лунвылын, Енисей ю йыввезын. Ойвывсянь лунвылö республикаыс нюжалö 420 км кузя, рытвывсянь асыввылö — 630 км.
Ордча муэз: лунвылын да лунвыв-асыввылын — Монгол Отир Республика, ойвыв-асыввылын — с Иркут лапӧв, ойвыв-рытвылын — Хакас Республика, асыввылын — Бурят Республика, Рытвылын — Алтай Республика, ойвылын — Краснояр ладор.
Медкузь ю Тываын — Улуг-Хем (Вылісь Енисей).
Тываыс — керöсаин, татöн кузь да вылын керас лёдззез вежласьöны пыдын котловинаэзкöт.
Климат чорыта континентвывся — тöвнас кöдзыт, абу тöла, котловинаэзын етша лыма. Гожумнас шоныткодь керöссэзын, а котловинаэзын жар. Тöвнас шонтöгыс унажыксö овлö −25 −35 °C; гожумнас +13 +23 °C. Олан понда медлöсялана кад — сёр тулыс да одз ар.
Быдман кадколас 150—160 лун. Мукöдлаын эмöсь пыркынмуэз. Республика мусис 3 млн га вевттьöмöсь суспуа вöррезöн, эта лоö Рочмуись сыспуаиннэзісь 11 %.
Тываын эм уна курорттэз, медыджытэс — бальнеология сьöрті курорт Уш-Бельдир да нятьсьöтан курорт Чедер ты дорын. Туристтэз понда республика кузя лöсьöтöмöсь туёккез Азия шöринöдз. Кызыл дорын эмöсь базаэз Азас да Жарки.
Янсалöм
Тыва Республика веськöтлöм могись янсöтöм сідз: кык каркытш да 12 кожуун.
Каррез - Кызыл да Ак-Довурак
Кожууннэз:
- Бай-Тайга кожуун
- Барыын-Хемчик кожуун
- Дзун-Хемчик кожуун
- Каа-Хем кожуун
- Кызыл кожуун
- Монгун-Тайга кожуун
- Овюр кожуун
- Пий-Хем кожуун
- Сут-Холь кожуун
- Танды кожуун
- Тере-Холь кожуун
- Тес-Хем кожуун
- Тоджу кожуун
- Улуг-Хем кожуун
- Чаа-Холь кожуун
- Чеди-Холь кожуун
- Эрзин кожуун
Отир
История
Веськöтлан
Кöзяйство да быт
Культура
Лыддьöтан
Ыстöттэз
- Официальный сайт Республики Тыва
- Законодательство Республики Тыва
- Национальный музей Республики Тыва
- Административные преобразования в Туве
- История Тувы
- Тувиноведение