Карачай-Черкесму
Карачай-Черкесму (кар.-малк. Къарачай-Черкесия, адыг. Къэрэшей-Шэрджэс, роч. Карачаево-Черкессия) – карачай отирлӧн, адыг отирлöн да абаза отирлöн горт му, асъюралан республика, Роч Федерация видзантор[1], пырӧ Ойвыв Кавказ федерал кытшӧ.
Канкарыс – Черкесск.
Ним
Статус
География
Карачай-Черкесму куйлö Рочму лунвылын, Кавказ керöссэз одзын.
Ордча муэз: рытвылын — Краснодар ладор, ойвылын — Ставрополь ладор, асыввылын — Кабарда-Малкарму, лунвылын — Медыджыт Кавказ мусюр сайын — Картвелму да Абхазму
Климат шоныткодь, тöвся кад дженыт, а гожумыс шоныт, кузь да мускыт. Тшöка овлöны шондіа луннэз. Шöрöт шонтöгыс январын −3,2 °C, юльын +20,6 °C, медвылын шонтöг +39 °C, медулыныс −29 °C.
Ваэз республикаын тыр: 130 керöстыэз, керöссэзын уна борганнэз. Котöртöны 172 ю, ны коласын медкузьöсь — Кубань, Ыджыт и Учöт Зеленчук, Уруп, Лаба; эм Кубань вавидзан. Республика вылöт нюжалö Ыджыт Ставрополь канал, кöда кузя локтö юан ва Ставрополь ладорö.
Му пытшкын эмöсь колана шедтассэз: изшом, гранит, мрамор, быдкодь рудаэз да сёйез. Öддьöн унаöсь веськöтан изваэз, адззöмась термаль öшмöссэз.
Янсалöм
Республикаын 2 каркытш да 10 муниципал район, кытöн 144 оланін, ны коласын — 4 кар: (Черкесск, Карачаевск, Усть-Джегута и Теберда).
| Муниципал юкöт | Кыным морт [2] 2009 январ 1 лун кежö |
|---|---|
| Черкесск каркытш | 116 733 |
| Карачай каркытш | 34 083 |
| Абаза район | 13 275 |
| Адыге-Хабль район | 12 169 |
| Зеленчук район | 49 537 |
| Карачай район | 24 575 |
| Гитче Карачай район | 39 979 |
| Ногай район | 13 426 |
| Кубань район | 27 971 |
| Уруп район | 17 642 |
| Усть-Джегутинскöй район | 49 757 |
| Хабез район | 28 047 |
Отир
История
Веськöтлан
Кöзяйство да быт
Культура
Лыддьöтан
Ыстöттэз
- Официальный сайт Карачаево-Черкесской Республики
- Официальный сайт Народного Собрания (Парламента) Карачаево-Черкесской Республики
- Законодательство Карачаево-Черкесской Республики
- Карачаево-Черкесская Республика в справочнике-каталоге «Вся Россия»
- Карачаево-Черкесия в фотографиях
- Информационный портал Карачаево-Черкесской Республики
Ыстісяннэз
—