Вежайка (Иньваӧ усян ю)
| Вежайка | |
|---|---|
| | |
| Характеристика | |
| Кузя | 25 км |
| Ва визывтан | |
| Ва петан | |
| • Вылына | 192,5 м |
| • География координатаэз | 59°04′22″ с. ш. 54°06′28″ в. д.HGЯO |
| Ю ӧм | Иньва |
| • Ин | 195 км шульга вапӧлын |
| • Вылына | 139,8 м |
| • География координатаэз | 58°56′18″ с. ш. 54°19′31″ в. д.HGЯO |
| Ин | |
| Ва система | Иньва → Кама → Волга → Каспий саридз |
|
|
|
| Канму | |
| Регион | Пермскӧй край |
| Район | Кудымкар район |
| Канму ва реестрын код | 10010100912111100007918[1] |
|
|
|
|
|
|
Вежайка — Кудымкар районын визывтана ю, Иньвалӧн вож. Ва ӧмыс шульга вапӧлын 195 км ылынаын. Кузяыс — 25 км.
Этимология
Коми-Пермяцкӧй округ пасьта да коми муэзын сэтшӧм нимыс пантасьлӧ унаись: сідз шусьӧны Онолвалӧн да Юсьвалӧн вожжез. Лолӧглӧн вож официальнӧя гижсьӧ Вижайка, отирын шуӧны Вежайкаӧн.
Нимыс коми. Сы медодзза компонентыс — вежа. Ай компонентыслӧн вежӧртасыс абу бура тӧдса.
А. К. Матвеев лыддьӧ сы вежӧртаснас «ай»[2]:
Сэтшӧмыс бура петӧ, сідз кыдз Вижай, Лозьвалӧн вож, мансиӧн шусьӧ Ялпынгъя («вежа ю»), сія петӧ Вежа нӧрыс дынын (рочӧн Молебный камень, мансиӧн Ялпынг-Нёр). Вижай топоним (вежай) позьӧ лыддьыны профилактическӧйӧн: юыслӧ колӧ лоны морт дынӧ бурӧн да тӧждісьны сы понда.
Туяліссез Вижай кылын адззӧны важжык вежӧртас — вежа ю. А. С. Кривощёкова-Гантман шуӧмӧн, гидроним помын вӧлі ӧтперемса ю кыв. Важся кадӧ Вежаю формаӧ вуджӧм Вежюга форма. Вежаю типа гидрониммезын ю (йу) фонетическӧй джендӧтӧм кузя (шуам, Вижай) лоис позяна содтыны роч кывья топонимическӧй суффикссэз -иха, -ка (Вежайка, Вижайка, Вижаиха)[3].
Е-ыс пӧрис и-ӧ, сідз кыдз мукӧд коми кывья диалекттэзын перем важ кылісь пыд «е» ӧтлаасис одзись «е»-кӧт (Вежай), да мӧдіккезын векнямис да лоис «и»-ӧн (Вижай)[2].
Визывтӧм
Юыс петӧ Буждӧм (Буждӧмйыв) посёлок дынсянь ойвыв-асывланьӧ 5 км ылынаын. Визывтӧ лунвыв-асывланьӧ. Ва дорыс уна оланаина. Шӧр кывтытас Москвина, сы дынын ӧктӧм пруд. Ва пӧлӧн сідзжӧ сулалӧн Вежайка, Ӧндриан, Вальков, Черемнӧй, Виль-Жуков, Кариновчи, Гаврук, Калинин, Лёвинчи. Усьӧ Иньваас Верх-Иньваас, сійӧн торьяссьӧ Вежайкасай (Мӧдвапӧв).
Вожжес (км ва ӧмсянь)
Ва реестрын
Россиялӧн канмуся ва реестр сьӧрті, пырӧ Кама бассейн кытшӧ, вавидзан участокыс Кама юлӧн Березники карсянь Кама гидрогӧрӧдӧдз, Косьва ютӧг (усянісь Широковскӧй гидрогӧрӧдӧдз), Чусва да Сылва юэзтӧг, юыслӧн подбассейн — Кама вожжезлӧн бассейныс Белаяӧ усьтӧдз. Кама ю бассейн[4].
Ва ресурссэз сьӧрті федеральнӧй агентствоӧн лӧсьӧтӧм РФ ва овмӧс районируйтан геоинформационнӧй система мыччӧттэз сьӧрті[4]:
- Ва объектлӧн код канмуся ва реестрын — 10010100912111100007918
- Гидрологическӧя тӧдмалӧм код (ГИ) — 111100791
- Бассейнлӧн код — 10.01.01.009
Пасйӧттэз
- ↑ Ресурсы поверхностных вод СССР: Гидрологическая изученность. Т. 11. Средний Урал и Приуралье. Вып. 1. Кама / под ред. В. В. Николаенко. — Л.: Гидрометеоиздат, 1966. — 324 с.
- ↑ 1 2 Матвеев А. К. Географические названия Урала : топонимический словарь. — Екатеринбург: Сократ, 2008. — С. 58. — 352 с. — ISBN 978-5-88664-299-5.
- ↑ Кривощекова-Гантман, А. С. Гидронимия коми-пермяцкого происхождения в Прикамье // Труды института языка, истории и традиционной культуры коми-пермяцкого народа / Выпуск 4. Собрание сочинений в 2 томах. Т. 2. Ономастика / А. С. Кривощекова-Гантман / Ред. кол. серии: А. С. Лобанова (отв. ред.), А. М. Белавин и др.. — Перм. гос. пед. ун-т.. — Пермь, 2006. — С. 73. — 254 с. — ISBN 5-85218-288-5.
- ↑ 1 2 Государственный водный реестр РФ: Вежайка. Архивируйтӧм первоисточник сьӧрті 19 Гожумшӧр 2012. Видзӧтӧм 18 Арпом 2025.
