Попов Алексей Вячеславович

Босьтöм Рувикиись
Попов Алексей Вячеславович
кз. Висер Ӧль
Алексей Вячеславович Попов.jpg
Чужан лун 1950 во гожумшӧр 25 лун(1950-07-25) (76 лет)
Чужанін
Канму
Велӧтчанін
Удж гижись, редактор
Гижан кад 1971 во — наст. время
Жанр рассказ[d], повесть[d] и театральная пьеса[d]
Донтан пассэз
Российскӧй Федерация культураын заслуженнӧй уджалісь

Попов Алексей Вячеславович (1950 во гожумшӧр 25 лун, Ыджыдвидз, Коми Республика) — коми гижись, прозаик, драматург, Россия журналист да гижись союззэзӧ пырись, Россиялӧн культураын да Коми Республикаын заслуженнӧй уджалысь, Коми Республикаса нимйӧза гижись (2014).

Олантуй

Алексей Попов чужис 1950 во гожумшӧр 25 лунӧ Коми АССР-ын Кӧрткерӧс районса Ыджыдвидз деревняын. Шойнатыса шӧрӧт школа помалӧм бӧрын уджалӧма «Вишерский» совхозын.
1969—1971 воэзӧ кысъяліс Советскӧй армияын.
1971 восянь уджаліс Коми АССР-са СМИ-ын: «Звезда» да «Вперёд» районкаэзын, республикаса телевиденнёын да радиоын, «Коми му» да «Йӧлӧга» газетаэзын, «Чушканзі» да «Войвыв кодзув» журналлэзын.
1980 воӧ помаліс Сыктывкар канмуся университетісь история факультет.
2003 восянь юраліс «Би кинь» журналӧн.

Гижан удж

«Армияӧ ветлан арлыд» нима медодзза висьтсӧ гижӧм Амур областьын армияын служитікӧ. Сія вӧлі йӧзӧтӧм 1971 воӧ «Войвыв кодзув» журналын.

Йӧзӧтӧм дасся унажжык небӧг да 30-ся унажык пьеса. Гижӧдъяссӧ йӧзӧдӧма республикаса да россияса уна журналын да ӧтувъя чукӧръясын: «Север» да «Сельская молодежь» журналъясын, «Литературная Россия» еженедельникын, периодикаын. 1991 воын сылӧн петӧма медводдза «Олӧм олысьяс» небӧг, кытчӧ пыртӧма висьтъяс да повесьтъяс.

1990-ӧд воясӧ гижысь шыӧдчӧма драматургияӧ. Сылӧн «Мыйсяма йӧз», «Ойя да ойя», «Сур лагун», «Йиркап», «Гӧтрась, пиӧ, гӧтрась» «Чудь мыльк» да мукӧд пьесаяс серти спектакльяс мунӧны В.А. Савин нима драма театрын (пуктылӧмаӧсь 9 пьеса), Коми республикаса вужвойтырлӧн шылада-драма театрын, Россияса театръясын, а сідзжӧ Болгарияын да Францияын.

Став драмаа гижӧдъяссӧ йӧзӧдӧма «Мывкыд парма» небӧгӧ (2011), кытчӧ пыртӧма 23 пьеса, на лыдын нёльыс — челядьлы спектакльяс вылӧ.

Художествоа гижӧдъяссӧ вуджӧдӧма роч, мордва, удмурт, мари, перым коми, башкир, калмык, тотара, чуваш, хакас кывъяс вылӧ, а сідзжӧ фин, француз, болгар, эст да маддяр кывъяс вылӧ.

Роч вылӧ вуджӧдӧмӧн висьтъясын петавлӧмаӧсь Германияын да США-ын. Алексей Попов ачыс сідзжӧ вуджӧдалӧ: комиӧдӧ роч да фин-йӧгра гижысьясӧс.

Гусянимъяс: Висер Ӧль, Камай Олеш.

1976 восянь пырӧ Россияса журналист котырӧ, 1994 восянь — Россияса гижысь котырӧ.

2014 вося одан-кора тӧлысьын Коми Республикаса Юралысь сетӧма сылы культура юкӧнын ыджыд уджысь Коми Республикаса нимйӧза гижысь почёт ним[1].

«Когда-нибудь встретимся» пьесаыс пырӧма вӧлі «Творим мир своими руками» конкурслӧн шорт-листӧ. Конкурс мунӧма «Гражданин мира» войтыркостса проект дырйи, пьесаыс пасйӧма «Аршином общим не измерить» нимпасын дипломӧн (2015).

Коми гижысьяслӧн съездъяс дырйи Алексей Поповӧс куимысь бӧрйылӧмаӧсь Коми Республикаса гижысь котыр правленньӧӧ пырысьӧн.

Небӧггес

Комиӧн

  • Олӧм олысьяс: повестьяс да висьтъяс / Ред. А. В. Тентюков; серпасалiс В. П. Пластинин. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1991. — 192 л.б.
  • Мыйсяма йӧз: повестьяс, висьтъяс, пьесаяс. — Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1994. — 272 л.б.
  • Чудь мыльк: повесьтъяс, висьтъяс / Серпасалiс А. В. Мошев. — Сыктывкар: Коми небöг лэдзанiн, 2001. — 28 л.б. Туналӧм ордым: пьеса чукӧр. – Сыктывкар: Полиграф-Сервис, 2002. — 143 л.б.
  • Шань Олыся: повесьт, висьтъяс / Серпасалiс В. А. Моторин. — Сыктывкар: Коми небöг лэдзанiн, 2005. — 240 л.б.
  • Грезд: повесьтъяс да висьтъяс / Ред. Л. Т. Попова; серпасалiс Н. Н. Коносова. — Сыктывкар: Анбур, 2008. — 424 л.б.
  • Мывкыд Парма: Пьесаяс / Ред. А. В. Ульянов; серпасалiс Н. Н. Коносова. — Сыктывкар: "Коми му" газет редакция" КР АУ, 2011. — 552 л.б.
  • Олӧм войтъяс: Повесьтъяс да висьтъяс / Ред. А. В. Ульянов; худ. А. А. Попова. — Сыктывкар: «Коми йӧзӧдчан керка» КР АУ, 2018. — 528 л.б. (690 экз.)

Роч кыв вылӧ вуджӧтӧмӧн

  • Когда-нибудь встретимся...: пьесы / Пер. с коми яз. Л. Т. Чупровой. — Кӧрткерӧс, 1998. — 99 с.
  • Заколдованная тропа: драма в двух действиях / [авториз. пер. с коми яз. Вл. Дьяченко], — [б. м.], 1995. — 56 л. Сур лагун: сьыланкывъяса да йӧктӧмъяса кык юкӧна теш. — Сыктывкар, 1995. — 33 л.б.
  • Что за люди: Пьесы / Пер. с коми яз. Л. Т. Чупровой; Ред. А. В. Ульянов; худ. Е. П. Григорьян. — Сыктывкар: Изд-во «Эском», 2010. — 448 с. (980 экз.)

Вуджӧтӧм

Жеребцов И. Л., Столповский П. М. Коми му йылысь быдмысь войтырлы висьтъяс / Вуджӧдіс А. В. Попов; Серпасалiс Г. Н. Шарипков. — Сыктывкар: Анбур, 2009. — 320 л.б.

Донтан пассэс

Премияэз

  • Коми Республикаса канму премия босьтысь драматургия да театрса искусство юкӧнын (2000)
  • Коми Республикаса Веськӧдлан Котырлысь премия босьтысь драматургия юкӧнын (2008)
  • Коми Республикаса Веськӧдлан Котырлысь премия босьтысь челядьлы сценическӧй искусство да драматургия юкӧнын (2014)
  • Эстонияса рӧдвуж войтыр уджтаслӧн премия «драма гижӧдъяс» нимпасын «Мывкыд парма» небӧгысь 2014
  • А. Е. Ванеев нима литературнӧй премия босьтысь — коми литератураӧ ыджыд пай пуктӧмысь да «Олӧм войтъяс» миниатюраясысь (2023)

Почёт ниммез да медаллез

  • Россия Федерацияса культура министерстволӧн «За достижения в культуре» морӧсвыв пас Коми Республикаса нимӧдана уджалысь (2004)
  • В.С. Розов нима «За вклад в Отечественную культуру» медаль (2005)
  • Россия Федерацияса культураын нимӧдана уджалысь (2012)[2]
  • Коми Республикаса нимйӧза гижысь (2014)
  • «Коми Республикалы 100 во» медаль (2021)
  • «Айму водзын бур уджысь» орденлӧн II тшупӧда медаль (2023)

Пасйӧттэз

Ӧшмӧсъяс