Мошегов Игнатий Николаевич
| Мошегов Игнатий Николаевич | |
|---|---|
| Игнатий Мöсшег | |
| |
| Чужан лун: | 1880 во тулыспом 20 лун |
| Чужанін: | Дуров, Кӧч волость, Чердынскӧй уезд, Пермскӧй губерния, Российскӧй имеприя |
| Кулан лун: | 1965 во |
| Куланін: | Хельсинки, Суоми |
| Канму | |
| Удж | гижись, история туялісь |
| Донтан пассэз | |
Мошегов Игнатий Николаевич (1880 во тулыспом 20 лун, Дуров, Чердынскӧй уезд, Пермскӧй губерния, Российскӧй империя — 1965 во, Хельсинки, Финляндия) — коми гижись, небӧглэдзанін да вузасянін эмалісь.
Олантуй
Чужис 1880 во тулыспом 20 лунӧ Дуровын (ӧння кадӧ Кӧчладор район)[1]. Помаліс Юрлаись народнӧй школа, Бирскись учительскӧй семинария. Помалӧм бӧрын уджаліс Кӧч волостись школаэзын.
1912 восянь уджаліс землемерӧн[2].
1914 воӧ вӧлі босьтӧм царскӧй армияӧ. Помаліс Ташкентісь офицерскӧй училище да вӧлі ыстӧм Медодзза мирпасьта война фронт вылӧ. Сэтчин сюрис пленӧ.
1917 воӧ Октябрься революция бӧрын бертіс гортас. Гражданскӧй война пондӧчикӧн муніс А. Колчакӧн юралӧм армияӧ.
1920 во гожумпомӧ гусьӧн муніс визир сайӧ, Эстонияӧ. Сэтчинсянь муніс овны Финляндияӧ. Пыртчис финн-йӧгра кыввез туялан чукӧрӧ. Лыддьӧтіс лекцияэз.
Участвуйтіс 1921 воӧ Хельсинкиын чулалӧм медодзза финн-йӧгра йӧззэзлӧн конгрессын[3].
1930 воӧ небис Тампереын канцелярия (бумага да чертёжнӧй инстренттэз) магазин. 1933 воӧ небис му Хельсинкиын да лэбтіс сэтчӧ ыджыт небӧг магазин (Kirjakauppa Oma)[4]. Магазиныс юкӧтӧн вӧлі типография. Кузь олан уджаліс сэтӧн.
Куліс 1965 воӧ Хельсинкиын[1].
Гижан удж
Гижис публицистика да документальнӧй проза, коми кыв да коми отир история туяланкодь статьяэз 1920-1930-ӧт воэзӧ. Гижись ниммезнас босьтіс Игнатий Мӧсшег, Игон нето Игонь Мӧсшег[3].
Мошеговыс йылісь лоис паськыта тӧдса Коми Республикаын да Коми-Пермяцкӧй округын 1990-ӧт воэзӧ, кӧр сы йылісь гижис Адольф Туркин[3].
Небӧггес да публикацияэс
- I. Mõssheg. Totuus bolshevismista: heimokansalaisen, puna-armeijasta Suomeen paenneen syrjäänin kuvaus kokemuksistaan. Helsinki: Otava, 1922.
- I. Mössheg. Idän hiidenkattilassa: erään syrjääniläisen muistelmat. Jyväskylä: K. J. Gummerus, 1924.
- I. Mõsseg, Yrjö Wichmann. Väestökysymyksiä y.m. Virittäjä: 1924.
- Мӧсшег И. Коми-народ как участник в мировой торговле в прошлом // Комі му. 1926. № 4(26). С. 34-37.
- Мӧсшег И. Судьба коми, живших по берегам реки Камя и её притокам на север от Усолья // Комі му. 1926. № 1-2(23-24). С. 27-29.
- Мӧсшег И. Пера (из народных преданий) // Комі му. 1926. № 5(27). С. 38-42.
- Мӧсшег И. Пермь Великая в теории А. Ф. Теплоухова и по историческим данным // Комі му. 1926. № 6 (28). С. 34-42.
- Мӧсшег И. Свидетельства о древнем величии и культуре народа Коми // Комі му. 1926. № 12 (34). С. 18-19.
- Мӧсшег И. Из прошлого финской народной литературы // Комі му. 1926. № 7 (29). С. 42-43.
- Мӧсшег И. О судьбе Коми, живших по р. Обва // Комі му. 1926. № 8 (30). С.37-38.
- Мӧсшег И. Крик о помощи из тюрьмы народов / Главы книги // Комі му. 1926. № 9 (31). С.37-38; 1927. № 1-3.
- Мӧсшег И. Ответ на критические статьи Мартюшева и Теплоухова // Комі му. 1928. № 4 (50). С.38-40.
- I. Moššeg. Hätähuuto kansojen vankilasta [I]. Helsinki: Otava, 1930.
- I. Moššeg. Hätähuuto kansojen vankilasta II: Komikansan menneisyys ja sen nykyiset olot. Helsinki: Otava, 1931.
- J. O. Mosseg. Tunnetteko salaperäistä Venäjää? 1. Ovatko mainehikkaat bjarmialaiset kuolleet? Helsinki, Tekijä, 1939.
- J. O. M. Sankari Pera: (syrjääniläinen tarina). Helsinki, Tekijä, 1939.
Морт йылісь
- 1994 воӧ петіс «Гыэз» (рочӧн «Волны») документальнӧй фильм Игнатий Мошегов йылісь (реж. Анатолий Балуев).
- 2020 воӧ Анатолий Коньшин лэдзис Игнатий Мошегов йылісь «Пармалӧн гора нима отир» серияись небӧг — «Игнатий Мошегов. Мӧсшег — Непростая правда истории».
Пасйӧттэз
- ↑ 1 2 Мошегов Игнатий Николаевич ГКБУК "Коми-Пермяцкая центральная национальная библиотека им. М. П. Лихачёва (24-11-2022)
- ↑ Памяти Мошегова Игнатия Николаевича (1880 — 1965 гг.) ГКБУК "Коми-Пермяцкая национальная библитека им. М. П. Лихачёва" (15 июня 2015)
- ↑ 1 2 3 Коньшин А. Е. Игнатий Мошегов (Мӧсшег): непростая правда истории. (Серия "Замечательные люди Пармы". Вып. 4). - Екатеринбург: Ура-ивент, 2020. - 66 с.
- ↑ Kirjakauppa Oma Osakeyhtiö porssitieto.fi
Ыстӧттэз
- Игнатий Мошегов йылісь Коми-Пермяцкӧй М. П. Лихачёв нима национальнӧй библиотека
