Мам лун Россияын

Босьтöм Рувикиись
Мам лун Россияын
Мама с новорожденным ребенком с цветами в День матери в России.jpg
Аркмӧтісь Российскӧй Федерация президент 1998 во тӧвшӧр 30 лунся № 120 «Мам лун йылісь Россияын» указ
Чулӧтӧны арпом медбӧрья вежалун

Мам лун (рочӧн День матери) — донтан лун, кӧда чулӧтсьӧ арпом медбӧрья вежалунӧ (Российскӧй Федерация президент 1998 во тӧвшӧр 30 лунся № 120 «Мам лун йылісь Россияын» указ сьӧрті). Эта лунӧ, традиция сьӧрті, вежалуналӧны быдӧс маммесӧ да баббесӧ, син одзӧ тодиль пуктӧны маммезӧс, кӧдна кужӧмӧн быдтӧны челядь, уна кагаэза маммезӧс да ӧтка маммезӧс[1].

Сэтшӧм нима донтан лун медодззаись чулӧтісӧ 1988 во аршӧр 30 лунӧ Бакуись школаын. Донтан лунсӧ организуйтіс роч кыв да литература велӧтісь Эльмира Гусейнова. Сы кипод увтын вӧлі лӧсьӧтӧм да чулӧтӧм маммезлӧ кӧсйӧм концерт. Сэк вӧлі юӧртчӧм быдӧс велӧтчиссес дынӧ, мед порйӧтны быд во сійӧ лунсӧ кыдз Мам донтан лун, а токо одзтулыс 8 лунӧ вежалунавны быдӧс инькаэсӧ. Сія юӧртчӧмлісь текстсӧ публикуйтісӧ уна газетаэз. Донтан лун порйӧтӧмыслісь сценарийсӧ, кӧдӧ ыстіс Эльмира Гусейнова, петіс «Воспитание школьников» нима журналын 1992 воын[2][3][4] .

Россияын Мам лун символӧн лоӧ аканьсин. Отирын баитсьӧ, мый сія мыччалӧ пыдди пуктӧм, сьӧлӧмын видзӧм да радейтӧм — быдӧс, мыйӧн ассоциируйтчӧ мамлӧн синбан[5].

Мам лун кежся открытка

Мам лунӧ да сы одзын Россия пасьта чулӧтсьӧны быдкодь тематическӧй мероприяттёэз: концерттэз, выставкаэз. Вежалунся акцияэз мунӧны велӧтчаніннэзын – школаэзын да челядь саддэзын. Сы киння, страна пасьта мунӧ Мам лунлӧ кӧсйӧм социальнӧй акция «Мам, ме тэнӧ радейта!». Вежалунся недель одзті акцияыс коста сеталӧны тематическӧй открыткаэз, кӧднӧ позьӧ козьнавны маммезлӧ, да сідзжӧ мӧдік мероприяттёэз[1].

2022 во гожумпомын Россиялӧн президент Владимир Путин аркмӧтіс званнё «Мам-героиня». Сія сетсьӧ инькаэзлӧ, кӧдна чужтісӧ да быдтісӧ 10 да унажык кага. Инькалӧ ӧткӧста сетсьӧ ӧтік миллион руб[5][6].

СССР коста маммез понда вӧлісӧ тодиль донтан пассэз. Инькаэзлӧ, кӧдна чужтісӧ да быдтісӧ 5 нето 6 кага, сетсис Мам медаль. Нылӧ, кин чужтіс да быдтіс 7,8 нето 9 кага, сетлісӧ «Мам слава» орден. Вӧлісӧ ко кагаэз 10 нето унажык — сетсис орден да званнё «Мам-героиня»[7] .

Пасйӧттэз