Лун

Босьтöм Рувикиись

Лун — ойкӧлісь тор, Шонді петӧмсянь пуксьӧмӧдз.

Мукӧд финн-йӧгра кыввезын, мариын, луныс да шондіыс шусьӧны ӧтік кылӧн[1].

Луныслӧн кузяыс петӧ видзӧтӧмин веськолісь да во кадсянь. Лун кузяыс вежсьӧ во сьӧрна, сідз кыдз экватор визь пӧліньтчӧ 23,4° вылӧ эклиптика визсянь. Мушар Шонді гӧгӧр бергӧтчикӧ Шондіыс мунӧ лунвывся джыншарись ойвывсяӧ, сідз вежсьӧ Шонділӧн тыдӧминыс горизонт весьтын.

Ойвывся джыншарын меддженыт луныс одзтӧв 20-23 луннэзӧ, медкузьыс — одзгожум 20-21 луннэзӧ. Тулысӧн (одзтулыс 19-21 луннэзӧ[2], важ коми Вильво) да арӧн (одзар 21-24 луннэзӧ[3]) лун да ой ӧткузяӧсь.

Гожумӧн полярнӧй оттэзын луныс ойкӧвся кузьжык, сія шусьӧ полярнӧй лунӧн. Мушар гӧггезын полярнӧй луныс квать тӧлісся дыржык (Ойвыв мугӧгын одзтулыс 18 лунсянь одзар 26 лунӧдз).

Ыстӧттэз